Leidinggeven in tijden van AI
Aan het woord is Julie Sweet, de CEO van Accenture, een wereldwijd en toonaangevend consultancy- en technologiebedrijf. In de meest recente editie van Accenture Technology Vision, een jaarlijks rapport waarin de technologische ontwikkelingen in de bedrijfswereld onder de loep worden genomen, staat vertrouwen in AI centraal. Meer zelfs, volgens Accenture is vertrouwen dé belangrijkste maatstaf voor bedrijven die het potentieel van AI ten volle willen benutten.
Van controle naar vertrouwen
Wanneer we spreken over ‘vertrouwen’ in een organisatie gaat het uiteraard om meer dan enkel vertrouwen in de technologie. De snelheid van AI en de expertise die je als specialist moet hebben om AI voor een bepaald doel in te zetten, zorgen er wel voor dat controle geen optie meer is als leiderschapsstrategie. Een van de belangrijke vragen die bedrijven zich nu moeten stellen, is “hoe bouw ik een omgeving waarin mens én technologie tot hun recht komen?”
Gespecialiseerde teams die autonoom aan de slag gaan met krachtige AI-tools, hebben geen nood aan een micromanager. Dat is zelfs contraproductief. Alles begint bij een heldere visie van de organisatie over waar de AI-boot naartoe vaart. Teams hebben dus nood aan een kompas. Leiderschap in het AI-tijdperk draait minder om ‘doen’ en meer om ‘zijn’. Wat voor organisatie willen we zijn? Welke waarden en doelstellingen sturen onze keuzes? Dat zijn de vragen en ideeën die ertoe doen.
Vijf actiepunten
Nick van der Meulen en Barbara H. Wixom, onderzoekers aan de MIT Sloan School of Management, geven een mooi voorbeeld van bovenstaande aanpak. In het kader van hun onderzoek vroegen ze aan vijftig organisaties of je het gebruik van generatieve AI in teams moet verbieden of op z’n minst sterk moet beperken. Hun conclusie? ’Een strikte, controlerende aanpak is net zo min praktisch als nuttig. Je doet er in zo’n situatie beter aan om de algemene koers uit te zetten en je medewerkers richtlijnen mee te geven. We geven je graag de vijf concrete tips van de onderzoekers:
- Stel een functieoverschrijdend leiderschapsteam samen dat richtlijnen uitzet over het gebruik van generatieve AI.
- Organiseer praktijkgerichte opleidingen, zodat je medewerkers kritisch leren om te gaan met AI.
- Bepaal welke generatieve AI-tools toegelaten zijn. Dat maakt het voor je medewerkers makkelijker om het meest geschikte model te kiezen uit het aanbod.
- Hou er rekening mee dat het even kan duren voor generatieve AI winst oplevert. Je medewerkers zijn namelijk volop aan het leren hoe ze AI moeten inzetten.
- Onderzoek hoe een gericht gebruik van generatieve AI je kan helpen je professionele doelstellingen te bereiken bij.
De vijf tips hierboven zijn duidelijk: de focus ligt op richting bieden en vertrouwen geven, niet op controle uitoefenen. Moet je als leidinggevende dan maar gewoon achteroverleunen of je schouders ophalen? Helemaal niet. Leidinggeven in tijden van AI vraagt om een andere insteek: in plaats van regels te stellen moet je voortaan kaders scheppen. Minder micromanagen en meer sturen. Vertrouwen was altijd al belangrijk, en in deze tijd meer dan ooit!
De manager als coach
De nieuwe aanpak die we hierboven hebben toegelicht, leidt ertoe dat een manager als het een ware een coach moet worden voor zijn of haar team. AI kan veel van het technische werk voor haar rekening nemen, dus de meerwaarde van een leidinggevende zit elders: teams aansturen, creativiteit stimuleren en mensen verbinden. Daarnaast is het aan de leidinggevende om ervoor te zorgen dat AI niet wordt gezien als een concurrent, maar als een persoonlijke assistent.
Als manager is het hierbij cruciaal dat je duidelijke kaders schept over de visie rond en de rol van AI. Als we AI willen accepteren als een nieuwe collega, moeten we dezelfde normen hanteren. Mag een medewerker elke taak uitvoeren of krijgt ’iedereen toegang tot alle dossiers en informatie? Uiteraard niet, en voor AI geldt hetzelfde.
Erken de bezorgdheden van je mensen
We hebben met ELAN Learning de afgelopen maanden al vaker geschreven over omgaan met de veranderingen die AI met zich meebrengt. Die transitie is niet alleen spannend (en soms ongemakkelijk) voor de medewerkers, maar ook voor de leidinggevenden. Wie jarenlang zijn of haar identiteit deels heeft ontleend aan het overzicht behouden, kan loslaten als falen ervaren.
Daarnaast verandert AI niet alleen hoe we werken, maar ook wie er welk werk doet. Welke taken worden geautomatiseerd en welke blijven over voor de mens? Als leider kun je die spanning niet ‘wegmanagen’. Je kunt er wel transparant over communiceren, de bezorgdheden erkennen en van daar verder bouwen aan een nieuwe manier van samenwerken. Dat is ook de basis van vertrouwen. Het begint niet met een mooi verhaaltje. Wel met eerlijk te zijn over wat je weet en niet weet, hoe ongemakkelijk dat ook kan zijn.
Van controle overgaan naar vertrouwen zal nog belangrijker worden. Het is de meest strategische keuze die een leidinggevende vandaag kan maken. Bij ELAN Learning begeleiden we teams en leidinggevenden graag bij de verandering die AI met zich meebrengt. Wil je graag ontdekken hoe je vertrouwen op een structurele manier opbouwt binnen je organisatie of team? Neem contact op met Stefan Delen via stefandelen@elanlearning.com. Samen bekijken jullie welk traject rond AI-gerelateerde veranderingen jouw organisatie vooruit kan helpen.
